Waitohu ake

Ka hurahia e te Frontiers Planet Prize ona toa

I whakarewahia e Frontiers Foundation te Planet Prize ki te whakanui me te utu i nga kaiputaiao motuhake e mahi ana i nga mahi putaiao oranga.

Ko te International Champions of the Frontiers Planet Prize, he whakataetae tauwhiro hou o te ao na Johan Rockström, Kaiwhakahaere o te Potsdam Institute for Climate Impact Research, kua panuitia. Ka whakamihi, ka whakawhiwhia e te Tohu nga kaiputaiao na raatau rangahau e whai waahi ana ki te heke mai o te ao i roto i te anga o te e iwa nga rohe o te aorangi.

"Ka whakawhiwhia e te Frontiers Planet Prize te pütaiao matua mo te heke mai o te Tangata i runga i te Ao, me pehea te whakatere i to tatou heke mai i roto i nga Rohe Aorangi. He tohu tenei e tika ana kia noho tatou hei kaitiaki mo te ao katoa, me te rapu i nga matauranga me nga otinga ka taea te huri i te ao i roto i te waahi whakahaere haumaru o Papatūānuku”.

Johan Rockström, tiamana o te kaiwhakawa

te I mahi a ISC hei Rōpū Mangai Motu (NRB) me te whakahaere i nga tukunga mai i nga whare wananga, nga whare wananga putaiao me nga tari putea mai i nga rohe me nga whenua kaore he NRB, na reira ka whai waahi mai i nga waahi katoa o te ao. 

“Ko nga Toa Taonga Taonga o te Ao ko nga Toa o te Ao i tenei ra. E whakaatu ana ratou i te mahi putaiao, te putaiao mo te oranga me te putaiao mo te whakaaetanga morare hou me to tatou ao. Kei te whakahīhī te Kaunihera Pūtaiao o te Ao ki te tautoko i te Tohu. Kei te tumanako matou ki te mahi tahi me te Foundation i roto i nga tau e heke mai nei kia hopu, kia whai hua nga matauranga putaiao mo te oranga tonutanga, me te aro nui ki nga matauranga i puta mai i te ao ki te tonga me te tini o nga kaiwhakaari".

Salvatore Aricò, Tumuaki, Kaunihera Pūtaiao o te Ao

Ko nga toa toa ko:

  • No Awherika ki te Tonga, Prof Mark New, Whare Wananga o Cape Town, Tuhinga rangahau: "Ko nga otinga-a-taiao i roto i nga hopukanga maunga ka whakaiti i te paanga o te huringa o te rangi anthropogenic ki te rerenga tauraki." I whakaputaina i te Whakawhitiwhiti Whenua me te Taiao, 2022.

  • No Ingarangi, Ahorangi Carlos Peres, Te Whare Wananga o East Anglia, Tuhinga rangahau: "Ko nga waahi whakamarumaru-whakamahia e kaha ana te whakanui ake i te oranga i te tuawhenua o Amazonia." I whakaputaina i roto i nga Proceedings of the National Academy of Sciences, 2021.

  • Mai i Haina, Prof Baojing Gu, Whare Wananga o Zhejiang, Tuhinga rangahau: "Ko te whakakore i te haukini he pai ake te utu i te hauota waikura hei whakaiti i te matūriki 2.5 parahanga hau." I taia ki Science.org, 2021.

  • No Netherlands, Dr Paul Behrens, Te Whare Wananga o Leiden, Tuhinga rangahau: "Ko te whakarereketanga o te kai i roto i nga iwi whai moni nui anake ka arahi ki te nui o nga utu huarere rua." I taia ki Nature Food, 2022

I whakarewa mana te whakataetae i te 22 o Paenga-whawha 2022 —Ra o te Ao— e te Frontiers Research Foundation, he whakahaere kore-painga e noho ana i Lausanne, Switzerland, ko tana kaupapa ko te whakatere i nga otinga putaiao ki te noho ora i runga i te aorangi hauora.

E 233 nga whare wananga puta noa i nga whenua e ono, 13 nga whare wananga putaiao 100, me tetahi kaiwhakawa motuhake mo te XNUMX tohunga toiwhina, ko Ahorangi Johan Rockström te heamana.

I whakatauhia e te kaiwhakawa ko Ahorangi New (Awherika ki te Tonga) raua ko Ahorangi Peres (United Kingdom) i whakawhiwhia ki te CHF 1 miriona mo ia tangata. He here i waenganui i a Ahorangi Gu (Haina) me Ahorangi Behrens (The Netherlands), i whakawhiwhia ki a raua he CHF 500,000 mo ia tangata. Ko nga moni katoa kua tohatohahia ki ia tangata, ko te tikanga hei tautoko i a raatau rangahau.

Rua tekau nga whiringa toa o te motu i tohua ko wai i uru ki te rarangi poto ka whakawhiwhia hei Toa Motu. Ko tetahi o enei toa ko Ahorangi Maria Nilsson no te Whare Wananga o Umeå, Sweden mo ana mahi mo te huringa o te rangi me te hauora.

"He maha nga kairangahau whai pukenga me nga kaupapa whakahirahira o te ao mo te rangahau oranga, no reira he mea honore kua tohua hei whiringa whakamutunga me te kanohi mo Sweden."

Maria Nilsson

Jean-Claude Burgelman, Kaiwhakahaere o te Frontiers Planet Prize, tāpiri

"E mohio ana matou ko enei wero kaore ano i kitea i mua i te hitori o te tangata, na reira ko te taonga o te ao 2023, me kii ko te timatanga noa o te whakakotahitanga o te ao ki te kawe mai i nga mahi putaiao e pa ana ki te otinga ka taea."

I te ra o te whenua i tenei tau, 22 o Paenga-whawha, i whakarewahia te putanga tuarua o te whakataetae, e whai ana ki te whakanui ake i te whai waahi o nga kaiputaiao, nga whare rangahau me nga whare wananga o te motu puta noa i te ao, me te whainga ki te whakakorikori tonu i te hapori putaiao mo nga otinga hei pupuri i a tatou ki roto. nga rohe o te rauwiringa kaiao o to tatou aorangi.